Việt - Nhật bắt tay xây dựng Bộ quy tắc đạo đức AI

Chuyển đổi từ “Kết nối số” sang “Kết nối trí tuệ”

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nguyễn Mạnh Hùng vừa có buổi hội đàm then chốt với Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản Hayashi Yoshimasa. Hai bên khẳng định tầm nhìn chung trong việc biến AI và hạ tầng số trở thành xung lực mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng làm việc song phương với Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh bước ngoặt lịch sử khi Bộ KH&CN Việt Nam được vận hành theo mô hình tích hợp mới (từ tháng 3.2025), hợp nhất ba trụ cột: Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số. Đây được xem là "kiềng ba chân" thúc đẩy sự phát triển bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa đánh giá cao mô hình tích hợp này, cho rằng đây là bước đi tất yếu để tối ưu hóa nguồn lực công nghệ. Hai Bộ trưởng thống nhất rằng, trong giai đoạn tới, hợp tác không chỉ dừng lại ở trao đổi kỹ thuật mà phải đi vào thực chất thông qua các dự án cụ thể về AI và hạ tầng số.

Quản trị AI: Xây dựng niềm tin từ sự an toàn và đạo đức

Tại buổi hội đàm, hai Bộ trưởng thống nhất rằng AI chỉ có thể phát triển bền vững nếu người dân và doanh nghiệp thực sự tin tưởng vào nó. Muốn vậy, AI phải được phát triển trong một "khung hành lang" an toàn và có đạo đức.

Hợp tác quốc tế để định hình luật chơi toàn cầu Việt Nam khẳng định vai trò chủ động khi tham gia vào nhóm "Những người bạn của Tiến trình AI Hiroshima" do Nhật Bản khởi xướng. Đây là một liên minh quốc tế nhằm xây dựng các chuẩn mực chung về AI. Nhật Bản cũng cam kết hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý và mời đại diện Việt Nam sang Tokyo vào tháng 3 tới để cùng thảo luận sâu hơn về cách quản trị công nghệ này.

Đưa đạo đức vào trong thuật toán Không chỉ dừng lại ở văn bản pháp luật, Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện Bộ quy tắc đạo đức AI. Đây sẽ là "kim chỉ nam" giúp các nhà phát triển công nghệ đảm bảo AI không gây ra các định kiến, sai lệch hay xâm phạm quyền riêng tư. Phía Nhật Bản nồng nhiệt ủng hộ và sẵn sàng cùng Việt Nam xây dựng bộ quy tắc này để tạo ra một môi trường số nhân văn.

Triết lý "Bài toán trước - Công nghệ sau" Điểm nhấn khác biệt trong tư duy của Việt Nam là cách tiếp cận "Problem first - AI second". Thay vì phát triển AI một cách tràn lan, Việt Nam tập trung dùng AI để giải quyết những vấn đề nhức nhối nhất của xã hội. Để hiện thực hóa điều này, Việt Nam mời gọi các doanh nghiệp công nghệ Nhật Bản đem những kinh nghiệm hàng đầu thế giới để cùng giải các bài toán thực tế tại thị trường Việt Nam.

Việc kết hợp giữa kinh nghiệm quản trị của Nhật Bản và sự linh hoạt, quyết tâm của Việt Nam hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường AI không chỉ thông minh mà còn an toàn và phục vụ tốt nhất cho lợi ích con người.

Nâng tầm hạ tầng 5G và chuỗi cung ứng toàn cầu

Về hạ tầng viễn thông, dù Việt Nam đã đạt tỷ lệ phủ sóng 5G lên tới 92% dân số, nhưng bài toán đặt ra hiện nay là làm sao để làm phong phú hệ sinh thái ứng dụng.

Nhật Bản cam kết sẽ chia sẻ kinh nghiệm trong việc triển khai Open RAN và các ứng dụng thực tiễn của 5G trong công nghiệp và đời sống. Đặc biệt, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị phía Nhật Bản hỗ trợ đánh giá, kiểm nghiệm thiết bị 5G "Make in Vietnam".

Điều này không chỉ khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam (1 trong 5 quốc gia sản xuất thiết bị 5G) mà còn mở ra cơ hội đưa sản phẩm Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai bên thống nhất tiếp tục duy trì cơ chế đối thoại, tăng cường trao đổi giữa đội ngũ cán bộ công chức của hai Bộ. Việt Nam và Nhật Bản cam kết sẽ tiếp tục là đối tác tin cậy, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức đa phương như Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) và Liên minh Viễn thông châu Á - Thái Bình Dương (APT).

Cuộc gặp gỡ không chỉ mở ra những cơ hội hợp tác mới mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trong việc chủ động tham gia vào công cuộc quản trị công nghệ toàn cầu, cùng Nhật Bản đặt nền móng cho một tương lai số an toàn và thịnh vượng.